GENEL

Böyle Bir Enflasyonu Türkiye Daha Önce Hiç Yaşamadı. Neden mi?

Yaşı ilerlemiş pek çok kişiden bile, “Ben böyle enflasyon daha önce ne gördüm, ne yaşadım.” sözünü daha sık duyar olduk. Aslında bu sözün gerçeklik payı var. 1960 yılından bu yana TÜFE artışlarını inceleyince bir önceki yıla göre bu denli hızlı artmış bir yıla rastlamadık. İşte bu yüzden 2022 yılında yaşadığımız enflasyon herkesi adeta çarpıyor.

Yıllık bazda daha yüksek enflasyon oranları da yaşanmasına rağmen bir önceki yıla göre enflasyon artış dalga boyu bu denli yüksek bir yıl 1960’tan bu yana bulunmuyor. Bir önceki yıla göre enflasyonun ani artışı fiyatlar ve dolayısıyla da halk üzerinde bir tür tsunami etkisi yapıyor. Kalıcı hasarlar bırakıyor. Ekonomi ve mutfakları yangın yerine çeviriyor. Çünkü, kademeli artışta gelir artışının harcama artışına yakınsatılma süreci daha sağlıklı işliyor idi. Hızlı artışta dar gelirli, bordro mahkumu her gün zararda. Alım gücü günlük olarak düşüş gösteriyor.

Aşağıdaki grafik neyi kastettiğimizi daha iyi anlatmaktadır.

Yukarıdaki grafikte görüldüğü üzere TÜFE yıllık bazda nadiren %80’in üzerine çıkmıştır. Ancak bu çıkışlar, yıllar itibariyle 2022 yılında yaşadığımızdan farklı olarak kademeli bir şekilde gerçekleşmiştir. Örneğin daha önce en yüksek dalga boyuna 1994 yılında şahit olmuş idik. O dönemde 1993 yılına göre enflasyon değişimi 39,12 puan olmuş idi. İçinde yaşadığımız yılda ise dalga boyu 60 puanı geçmiş durumda. İşte vatandaşı çarpan enflasyon oranlardaki ani ve hızlı sıçrama. Ani sıcaklık artışının çarpması gibi elinde sermayesi, gayrimenkulü, doları, başka bir deyişle sıcaktan korunacak aletleri olmayanlar daha yüksek oranda çarpılıyorlar bu ani artıştan.

Enflasyon Dalga Boyundaki Daha Önce Şahit Olunmamış Derecedeki Yüksek Artış, Yeniden Değerleme Oranı Yoluyla Yüksek Enflasyonu Sonraki Yıla Taşıma Potansiyeline Sahip.

Enflasyonun kısa sürede bu denli hızlı artışı sonucu bu yıl yeniden değerleme oranı da tarihi rekor seviyelere ulaşacak. Yeniden değerleme oranının mevzuatımıza girdiği 1984 yılından bu yana en yüksek seviyesini görmüş olacak.

Önümüzdeki Eylül ve Ekim ayları enflasyonu sıfır geldiğinde bile Yeniden Değerleme Oranı %118,92 olarak gerçekleşecek. Bu denli yüksek YDO’nun anlamı pek çok verginin, ürünün, hizmetin, cezanın bu oranda artması demektir. Bu ise 2022’nin dalga boyu yüksek enflasyonunun 2023 yılına taşınması sonucunu doğurur. Bu nedenle, daha önce de yaptığımız uyarımızı tekrarlayalım, 2022 yılı yeniden değerleme oranı çok yüksek çıkacak. Bu nedenle kanuni bir düzenleme ile artışı YDO’ya bağlı vergi, zam, ceza ve benzeri unsurların artışına 2023 yılı için geçici bir düzenleme yapılması zorunluluk haline gelmiştir.

Temmuz ayında memur maaş ve asgari ücret artışı öncesinde vergi dilim güncellemesi yapılması gereğini defalarca dile getirdiğimiz gibi yeniden değerleme oranında herhangi bir geçici düzenleme yapılmaz ise pek çok sıkıntının ortaya çıkacağı hususunu dile getirip, duyan kulaklara seslenelim.

12.09.2022

Dr. Ozan BİNGÖL

Vergi Uzmanı

NOT: Tüm hakları yazarına aittir. Yazar adı ve vergiyedair.com sitesindeki aktif linki belirtilerek alıntı yapılabilir. Aynen yayımlanması durumunda vergiyedair.com sitesinden alındığı belirtilerek yazının aktif linkine yer verilmesi gerekir. Bu yazıda yer alan veri ve hesaplamalar kaynak gösterilmeden kullanılamaz. Aksi davranışlar için gerekli hukuki süreç başlatılır.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s