GENEL

YENİ BİR VERGİ AFFI ÇIKAR MI?

Aslında halk arasında vergi affı diye bilinen ancak temelde af olmayıp affa benzer bir özellik taşıyan ve “bazı alacakların yeniden yapılandırılması” ismi ile anılan kanunlara halk arasında vergi affı kanunu denilmektedir.

Öncelikle şu bilinmelidir ki, vergiyi affederek toplamak mümkün değildir. Aslında vergi aslının af ediliyor olması mümkün değil iken bu kanunlara halk arasında vergi affı denilmesinin sebebi, asla bağlı feri borçların ve yine vergi aslından kaynaklı vergi ziyaı cezalarının bazen tamamen bazen de kısmen ortadan kalkması neticesinde kamuoyunda böyle bir algı oluşmuştur. (yazımızın bundan sonraki bölümlerinde her vatandaş kolayca anlayabilsin ve çok uzun kanun isimlerini yazıp sizleri yormamak adına bu kanunlara “vergi affı” denilecektir.)

Vergi affı, vergi kanunlarına aykırı hareket eden gerçek ve tüzel kişilere uygulanan mali, idari ve cezali yaptırımların tamamen veya kısmen kaldırılması olarak tanımlanabilir. Vergi aflarının belli süre geçerli olmak üzere uygulanmaya konulması söz konusudur. Vergi aslı ve/veya vergi ceza ve diğer yaptırımların kaldırılmasına yönelik olabilir.

Ancak unutulmamalıdır ki, son yıllarda sıkça başvurulan torba yasalar ile vergi kanunu veya vergi affı çıkarmak hukuki anlamda maalesef doğru değildir. Çünkü vergilendirme ilkelerinden en önemlisi “kanunilik ilkesi”dir. Yani vergi kanunla konulur, kanunla değiştirilir, kanunla kaldırılır. Vergi kanunları belirli olmalı ve sonuçları yönünden her türlü etki analizi yapılmalıdır.

Aslında 1924 yılından bu yana toplamda 35 kez vergi affı getirilmiştir. Ancak bu afların 9 tanesi sadece son 16 yılda uygulamaya konulmuştur. Bazen ekonomik, bazen mali ve çoğu zaman da siyasi nedenler ile af kanunları karşımıza çıkmaktadır.

En son vergi affı (vergi ve diğer bazı alacakların yeniden yapılandırılması ile bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına ilişkin kanun) 18 mayıs 2018 tarihinde 7143 sayılı Kanun ile resmi gazetede yayımlanmış ve yürürlüğe girmiştir. En son gelen vergi affından önceki af ise 27 Mayıs 2017 tarihinde 7020 sayılı kanun ile yürürlüğe girmiştir. Son 16 yılda gelen 9 vergi affını dikkate aldığımızda vergi affı gelme hızı ortalama 1,5 yıl olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu duruma ek olarak son 2 vergi affı arasındaki 12 aylık süreyi de dikkate alırsak mayıs ayından sonra bir vergi affı daha gelirse şaşırmamalı ve bunun son 16 yıl incelendiğinde muhtemel olduğunu bilmeliyiz.

Çünkü vergi aflarının uygulamaya konuluş amaçlarından bazıları şunlardır;

  • Ekonomik nedenler,
  • Mali nedenler,
  • Sosyal nedenler,
  • Siyasal nedenler,
  • İdari ve teknik nedenler ile
  • Psikolojik nedenlerdir.

Ülkemizin vergi affı haritasına baktığımızda özellikle 2002 varlık barışı ile birlikte vergi aflarının siyasi, ekonomik ve mali nedenler çeçevesinde şekillendiği görülmektedir. Özellikle her vatandaşın birer siyasi oy potansiyeli olmasından hareket ile bütçeyi finanse etmek, gelirleri arttırmak, kayıt dışını kayıt altına alabilmek ve ülke içerisinde yaşanan ekonomik krizler nedeniyle işletmelerin bir kısmının mali açıdan gelirlerinin azalması ve artan borçlarla beraber vergilerini zamanında ödeyemeyecek duruma gelmeleri nedeniyle af kanunlarının çıkarılmasının gerekli olduğu savunularak vergi afları çıkarılmıştır.

Ufukta Yeni Bir Vergi Affı Var mı?

Gelelim yakın zamanda vergi affı var mı? veya 2019 yılı içinde yeni bir vergi affı çıkar mı sorusunun yanıtına;

-Her mükellefin birer oy potansiyeli olması

-Son 16 yılda 9 kez vergi affı uygulandığı ve vatandaşta bu anlamda kalıcı izli davranış geliştiğinden dolayı ciddi bir af beklentisinin kamuoyunda oluşması

-Bütçede önemli bir finansman ihtiyacının hasıl olması

-Kayıt dışı ekonomi ile ilgili mücadele eylem planının başlayacak olması ve en önemlisi de

-Ülke içerisinde yaşanan ekonomik krizler nedeniyle işletmelerin bir kısmının mali açıdan gelirlerinin azalması ve artan borçlarla beraber vergilerini zamanında ödeyemeyecek duruma gelmeleri bizlere yeni bir vergi affının sinyallerini vermektedir.

Aslında önümüzde 3 farklı senaryo bulunmaktadır. Bunlardan en güçlü olanlarını ihtimallere göre sıralayalım;

1-Yeni bir vergi affı gelebilir.

2-Af hiç uygulanmadan seçim sonrasında hemen 1 Nisan itibariyle kayıt dışı ekonominin azaltılmasına yönelik eylem planı çerçevesinde inceleme ve denetimlerin ciddi şekilde arttırılması ve uygulanmasıdır. Bu noktada mükellefler açısından vergi inceleme süreç yönetimi ayrı bir önem kazanacaktır.

3-Yine 31 Mart yerel seçimleri sonrasında hem vergi affı ve bu affa başvurmayanlara yönelik denetim ve incelemelerin arttırılması muhtemel 3. senaryodur.

Yukarıda da bahsettiğim gibi şahsım adına beklediğim en önemli senaryo piyasanın durumunu da dikkate aldığımızda bir vergi affıdır. Ancak, Cumhurbaşkanlığı İkinci 100 günlük icraat programının Hazine ve Maliye Bakanlığı bölümünün birinci maddesinin kayıtdışı ile mücadele eylem planının hazırlanması olduğunu da göz ardı etmemek gerekmektedir.

Sonuç olarak……

 

14.03.2019

Dr. Ozan BİNGÖL

Başkent Üniversitesi Öğr. Gör.

 

NOT: Tüm hakları yazarına aittir. Yazar adı ve vergiyedair.com sitesindeki aktif linki belirtilerek kısmi alıntı yapılabilir. Yazardan izin alınmaksızın aynen yayımlanamaz veya farklı şekillerde kullanılamaz.  Aksi davranışlar için gerekli hukuki süreç başlatılır.

2 replies »

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s