BÜTÇE

Mali Saydamlıkta Geriye mi Gidiyoruz?

Mali saydamlık, hesap verilebilirlik gibi kavramlar 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile hukuki bir zemin kazanmıştır. Kanunda mali saydamlıkla güdülen amaç: “Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında denetimin sağlanması amacıyla kamuoyu zamanında bilgilendirilmesi” olarak yer almıştır. Anılan Kanunun 7. maddesine göre:

“Malî saydamlık
Madde 7- Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında denetimin sağlanması amacıyla kamuoyu zamanında bilgilendirilir. Bu amaçla;

a) Görev, yetki ve sorumlulukların açık olarak tanımlanması,

b) Hükümet politikaları, kalkınma planları, yıllık programlar, stratejik planlar ile bütçelerin hazırlanması, yetkili organlarda görüşülmesi, uygulanması ve uygulama sonuçları ile raporların kamuoyuna açık ve ulaşılabilir olması,

c) Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri tarafından sağlanan teşvik ve desteklemelerin bir yılı geçmemek üzere belirli dönemler itibarıyla kamuoyuna açıklanması,

d) Kamu hesaplarının standart bir muhasebe sistemi ve genel kabul görmüş muhasebe prensiplerine uygun bir muhasebe düzenine göre oluşturulması,

Zorunludur.

Malî saydamlığın sağlanması için gerekli düzenlemelerin yapılması ve önlemlerin alınmasından kamu idareleri sorumlu olup, bu hususlar Hazine ve Maliye Bakanlığınca izlenir.”

Şeffaflık verilerin doğru, kapsamlı, anlaşılır, erişilebilir ve zamanlı olmasını gerektirir.

Son dönemde kamu kaynaklarının elde edilmesi ve harcanmasında hesap sorma imkanlarını azaltacak yönde şeffaflıktan uzaklaşıldığı görülmektedir. Örnekler:

  • Kurum faaliyet raporları gecikmeli yayımlanmakta, bazı kurumlar faaliyet raporunu yıllarca yayımlamamaktadır.
  • Faaliyet raporlarının içeriği, kamu kaynakların elde edilme ve harcanmasının denetimine izin vermeyecek sığlıkta olmakta, kurum yöneticisinin boy boy resimlerinin yer aldığı bir reklam malzemesine dönüşmektedir.
  • Hangi alanlara, ne kadar, ne tür vergi indirim, istisna ve muafiyeti tanındığına ilişkin yıllık olarak yayımlanan “Vergi Harcama Raporu”nu en son 2018’de gördük. Mali şeffaflık açısından önemli bir eksikliktir.
  • Maliye Bakanlığı mali şeffaflık adımı olarak yayımlamaya başladığı “Vatandaş Kesin Hesap Raporu”nu 2016, 2017 ve 2018 yılları için yayımladı. Sonrası yok…

Mali şeffaflıktan ağır ağır uzaklaşıyoruz. Bu, vergisini veren vatandaşların hesap sorma, devletin gelir ve giderlerini denetleme, vergi harcamalarının kimlere, nerelere yapıldığını görme imkanını elinden alıyor.

Bütçe şeffaflık raporu sıralaması yerimiz ise pek iç açıcı değil. Bütçe Şeffaflık Sıralamasındaki yerimiz aşağıdaki şekilde görülmektedir.

Demokrasinin gelişmesini istiyorsak, kimin, neye, ne kadar vergi ödediğini, kimlerin ödemediğini, ödediğimiz vergilerin nerelere, nasıl, ne tutarda harcandığını şeffaf bir şekilde bilmemiz gerekmektedir.

02.09.2021

Dr. Ozan BİNGÖL

Vergi Uzmanı

Kategoriler:BÜTÇE

Tagged as:

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s